Kategorija: Prostorno uređenje, Javni objekat Površina: 13500m2 Lokacija: Podgorica, Crna Gora Klijent: Ministarstvo prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine Status: Konkursno rešenje, 2025. Autori: Đ.Alfirević, S.Simonović Alfirević
Osnovni koncept Centralne univerzitetske biblioteke u Podgorici zasnovan je na jasnoći forme i prostorne organizacije, koje proističu iz ideje čitljivosti, dostupnosti i institucionalnog karaktera. Forma biblioteke jasno se iščitava u prostoru kampusa, ostvarujući ravnotežu s neposrednim kontekstom i naglašavajući svoju reprezentativnu ulogu. Objekat je formiran kao kompaktan volumen kvadratne osnove sa centralnim otvorenim prostorom – unutrašnjim platoom koji funkcioniše kao predvorje objekta. Takva prostorna organizacija omogućava prirodno osvjetljenje središnjih zona i stvaranje unutrašnje orijentacije u odnosu na spoljašnji kontekst. Arhitektonski koncept proizilazi iz metaforičkog i morfološkog čitanja same ideje knjige. Volumen zgrade je sveden na geometrijski racionalan „format“, objekat postaje materijalizovana knjiga, dok ritmična struktura fasade podsjeća na otvorenu policu sa knjigama, čime se ostvaruje simbolična veza sa osnovnom funkcijom biblioteke – prostorom za čuvanje, organizovanje i razmjenu znanja. Zgrada biblioteke pozicionirana je tako da u urbanističkom i vizuelnom smislu formira jasan prostorni akcenat unutar kampusa Univerziteta Crne Gore. Postavljena simetrično u odnosu na regulaciju parcele i orijentisana prema Bulevaru Mihaila Lalića, zgrada ostvaruje snažan vizuelni odnos sa glavnom gradskom osom. Pristupni plato u nivou partera nadovezuje se na zatečeni parkovski ambijent i vodi ka širokom stepeništu koje oblikuje ulaz kao prostorni prelaz iz javnog u akademski domen. Time se formira savremena interpretacija postamenta: biblioteka se izdiže iznad terena, a ulazna sekvenca postaje put ka znanju – simbolično izdignutom, ali prostorno dostupnom svima. Pješački tokovi iz različitih pravaca kampusa konvergiraju ka objektu, čime se uspostavlja jasna orijentacija i vizuelna povezanost biblioteke sa ključnim tačkama univerzitetskog kompleksa. Glavni pristup objektu ostvaren je iz pravca Bulevara Mihaila Lalića, preko pristupnog platoa, dok je sporedni (službeni) ulaz pozicioniran na suprotnoj strani, iz pravca Univerzitetskog parka i novoformirane saobraćajnice. Kolski pristup podzemnoj garaži formiran je sa bočne strane, u produžetku pristupne ulice, između zgrade biblioteke i objekta Biotehničkog fakulteta.
